ادبیات و پیشینه تحقیق اجمالی گویش ها

    —         —    

ارتباط با ما     —     لیست پایان‌نامه‌ها

... دانلود ...

بخشی از متن ادبیات و پیشینه تحقیق اجمالی گویش ها :

مقدمه

گویش­شناسی از موضوعاتی است که در تمام زبان­های دنیا پژوهش­هایی در حوزه­ی آن موجود است. عمده­ی استفاده از نتایج کارهای گویشی مختص کشوری است که گویش مذکور گویشی از زبان آن کشور است. در این فصل ابتدا به ارائه­ی نمونه­هایی از کارهای گویشی که در حوزه­ی لهجه­ها و گویش­های زبان فارسی در ایران انجام شده­اند می پردازیم. در بخش بعد تعدادی از پژوهش­های گویشی که خارج از ایران و بر پایه­ی زبان­های دیگری انجام شده­اند را بررسی خواهیم کرد.

باید دانست که پژوهش­های گویشی خود دارای تنوعات بسیاری هستند و از دیدگاه­های متفاوتی گونه­ها و یا حتی یک گونه­ی زبانی را بررسی می کنند. ممکن است یک پژوهش گویشی تنها به ارائه­ی نظام واجی یگ گونه­ی زبانی بپردازد. پژوهشی دیگر ممکن است فرایندهای واجی گویش را بررسی کند. ممکن است پژوهشگری واژگان گویش را که به یک حوزه­ی خاص فرهنگی مربوط هستند بررسی کند و شخص دیگری به مطالعه­ی ساختواژه (صرف) یا نحو گویش بپردازد.

برخی از پژوهش­های گویشی ممکن است پژوهش­های میان رشته­ای باشند. به عنوان مثال پژوهش­هایی که جنبه­ی مردم­شناختی را نیز علاوه بر مسائل زبانی وارد می کنند یا مسائل مربوط به بقا یا زوال گویش­ها. این قبیل مطالعات گرچه به حوزه­ی گویش­شناسی مرتبط هستند اما از آن جهت که با موضوع مورد مطالعه­ی ما در این تحقیق رابطه[1]­ی کمتری دارند, از ذکر مقالات و پژوهش­های این چنین در این فصل خودداری می­کنیم.

در این فصل ابتدا به تعدادی از پژوهش­های گویشی پرداخته می­شود که در استان کرمان و در مورد گونه­های زبانی این استان انجام گرفته­اند. سپس شماری از پژوهش­های حوزه­ی گویش شناسی که بر روی دیگر گونه­های زبانی و گویش­های مناطق مختلف ایران انجام شده است معرفی و بررسی خواهد شد. در پایان به تعدادی از مطالعات گویشی انجام شده در خارج از ایران اشاره خواهد شد.

2-2 پژوهش­های ایرانی

2-2-1

محمد جواد اسدی گوکی (1379) "فرهنگ عامیانه­ی گلباف" را گردآوری و تهیه کرده است. کتاب مشتمل است بر لغات و اصطلاحات, امثله و کنایات, باورهای محلی و برخی ترانه‌های محلی مردم گلباف. پس از مقدمه­ی مؤلف, مطالبی درباره ساختار اجتماعی, فرهنگی, آثار باستانی و زیارت‌گاه‌های شهرستان گلباف درج گردیده است. سپس توضیحاتی در باب کتاب مانند اهداف نگارش, ساختار آن و نحوه­ی گردآوری مطالب ذکر شده است. متن اصلی کتاب شامل "امثله و کنایات" و "لغات و اصطلاحات "است که به ترتیب حروف الفبا تدوین شده و ذیل آن ترجمه و آوانگاری آمده است. بخش بعدی به باورهای مختلف مردم گلباف و بخش انتهایی به ترانه‌های محلی مردم گلباف اختصاص یافته است. این بخش نیز شامل ترجمه و آوانگاری است .

ولی ا... آئینه نگینی (1381) در کتاب "نگین سبز کرمان" واژه­نامه­ی گویش رابر بافت, از شهرستان­های کرمان, را بررسی و ارائه کرده است. نگینی پس از معرفی منطقه­ی رابر و بیان تاریخچه­­ای بر آن و نیز معرفی ایل­های عشایری این منطقه, لغات و اصطلاحات منطقه­ی رابر را در ادبیات و پیشینه تحقیق اجمالی گویش ها
فهرستی کاملی به همراه آوانگاری و معنی[2] ارائه کرده است. وی در ادامه مجموعه­ای از اشعار محلی رابر را به همراه آوانگاری و معنی آورده است. نگینی در بخش بعد فرهنگ و آداب و رسوم منطقه رابر را از جمله مراسم عقد و ازدواج, اعیاد و عزاداری­ها ارائه کرده است. در بخش بعدی این کتاب نویسنده لالایی­های محلی منطقه را آورده است.

علی بابک (1375) در کتاب "بررسی زبانشناختی گویش زرند" جنبه­های زبانی و زبانشناختی این گویش را به شکل بسیار دقیق بررسی و ارائه کرده است. بابک پس از ارائه­ی تعاریف مفاهیم به کار رفته در درازای کتاب, در فصل دوم از کتاب خود تحت عنوان توصیف واجی, به توصیف همخوان­ها و واکه­های گویش زرند پرداخته است. وی در ادامه در فصل سوم به پدیده­های زبرزنجیری, از جمله تکیه و آهنگ, در گویش فوق پرداخته است. بخش دوم از فصل سوم به فرایندهای واجی گویش از جمله ابدال[3], حذف[4], افزایش[5] و قلب[6] اختصاص دارد. فصل چهارم کتاب تحت عنوان دستور توصیفی شامل 8 بخش است که عبارتند از: شبه جمله, جمله, گروه فعلی, گروه اسمی, قید, حرف, واژه و تکواژ[7]. فصل پنجم و پایانی کتاب تحت عنوان واژگان, تعدادی از واژه­های محلی منطقه­ی زرند را ارائه کرده است.

زهرا حسینی موسی (1384) در کتاب "فرهنگ واژگان و کنایات شهر بابک" پس از ارائه­ی سیمای شهربابک در بخشی تحت عنوان صرف (ساخت شناسی) به معرفی تفاوت­های ساخت واژه در گونه­ی شهربابکی با گونه­ی معیار پرداخته است. این بخش شامل زیربخش­های اسم, صفت, قید, ضمیر[8], نشانه­ی مفعول[9], ساختمان فعل, زمان فعل, ابدال­ها, حذف, افزایش و جابجایی می­باشد. حسینی در بخش بعدی کتاب واژه­های محلی گونه­ی شهربابکی را به همراه آوانگاری و معادل آن­ها در فارسی معیار در ادبیات و پیشینه تحقیق اجمالی گویش ها
فهرست کاملی ارائه کرده است.

اکبر نقوی (1385) در کتابی تحت عنوان "فرهنگ گویش گوغر بافت" به گردآوری و بررسی ویژگی­های زبانی و همچنین ادبیات عامه­ی گویش منطقه­ی گوغر بافت پرداخته است. فصل اول این کتاب به واژه­نامه­ی این گویش اختصاص دارد که واژه­های محلی گویش را به همراه آوانگاری و معادل آن­ها در فارسی معیار گردآوری کرده است. نقوی در فصل دوم اصطلاحات و کنایات گویش گوغر را به همراه معنی و آوانگاری ارائه کرده است. فصل سوم کتاب به ضرب­المثل­های گویش گوغر اختصاص دارد. در فصل چهارم ترانه­های عامیانه­ی گویش گوغر آورده شده­اند. نقوی در فصل پنجم از کتاب خود تحت عنوان دستگاه آوایی فرایندهای آوایی فعال در این گویش را که شامل ابدال, حذف, افزایش و قلب هستند ارائه و بررسی کرده است. در فصل ششم با عنوان ویژگی­های دستوری به بیان تفاوت­های صرفی و نحوی گویش گوغر با گونه­ی معیار پرداخته است. در بخش ضمائم تعدادی از اسناد و عکس­های قدیمی از منطقه­ی گوغر ارائه شده­اند.

یوسف فرهادی راد (1382) در کتابی با عنوان "بررسی ریشه شناسانه­ی گویش بافت" به بررسی این گویش پرداخته است. فرهادی راد پس از معرفی مختصر دیار بافت و شیوه­ی کار, به ارائه­ی مختصری درباره جغرافیا, تاریخ, آثار باستانی و فرهنگ پرداخته است. وی در ادامه دستگاه واجی گویش منطقه­ی بافت را با توصیف همخوان­ها و واکه­ها ارائه کرده است. فصل چهارم این کتاب به واژه­نامه­ی گویش بافت تعلق دارد. مؤلف در بخش پایانی به مقایسه­ی واژه­های گویش با گروه زبان­های باستانی و میانه پرداخته است. همچنین در این فصل فرایندهای آوایی همچون ابدال,­ حذف و قلب موجود در گویش بافتی بررسی شده­اند.

عالیه کرد زعفرانلو کامبوزیا (1381) در مقاله­ی "فرایندهای واجی مشترک در گویش­های استان کرمان" فرایندهای واجی چهار گویش «کرمانی», «زرندی», «بردسیری» و «سیرجانی» واقع در استان کرمان مورد بررسی قرار گرفته است. کرد زعفرانلو درا این پژوهش تعدادی از فرایندهای واجی را در تعدادی واژه بررسی کرده است. تلفظ این واژه­ها در چهار گویش فوق گردآوری و با یکدیگر مقایسه شده­اند. شماری از فرایندهایی که در این پژوهش در گونه­های مختلف زبانی مشاهده شدند عبارتند از: تضعیف[10], حذف همخوان­های چاکنایی[11], تبدیل خوشه­های /n/ و /m/ به /un/ و /um/, تبدیل /r/ به /l/ و درج واکه در ابتدای خوشه­ی همخوانی آغازی[12].

محمد انجم شعاع (1381) "رایج­ترین اصطلاحات و گویش­های کرمان" را گردآوری و تهیه کرده است.

مهری مؤید حسینی (1381) در کتاب "گویش مردم سیرجان" مجموعه­ی لغات و اصطلاحات و ضرب المثل­های این گویش را گردآوری کرده است.

جواد برومند سعید (1375) در کتابی با عنوان "واژه­نامه­ی گویش بردسیر" واژه­های محلی این گویش را گردآوری کرده است.



[1] relation

[2] meaning

[3] alternation

[4] elision

[5] epenthesis

[6] metathesis

[7] morpheme

[8] pronoun

[9] object

[10] weakening

[11] glottal

[12] initial

لینک کمکی